سيد محمد على ايازى

93

كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )

فصل سوم : كتاب التوحيد يكى ديگر از كتاب‌هاى مهم در الكافى « كتاب توحيد » است . در اين كتاب ، كلينى از اهل بيت عليهم السلام ، در موضوعات توحيد ، اسما و صفات الهى و چگونگى نسبت آنها به حضرت حقّ ، رواياتى را نقل مىكند و گاه اين روايات ، مانند كتاب‌ها و ابواب ديگر ، ناظر به آيات قرآن است . كلينى ، هر چند اين كتاب را به ترتيب منطقى ، از حدوث عالم و اثبات محدّث ، آغاز و رواياتى را از امام صادق عليه السلام ، به نقل از هشام و ديگران ، نقل مىكند ، امّا در اين روايات ، كمتر به آياتْ استشهاد شده است ؛ هر چند كه از همين روايات ، استفاده مىشود كه اهل بيت ، نظر به قرآن داشته و اگر به آيه‌اى استشهاد نكرده‌اند ، توضيحات آنان ، جنبهء تفسير آيات توحيد است . اين نكته را از نقل مفاهيم و واژگان قرآن ، در روايت ششم باب « اطلاق القول بأنّه شىء » ، كاملًا مىتوان فهميد . در اين باب ، اين جملهء « هو سميع بصير » كه در آيات بسيارى از قرآن آمده است ، توضيح داده شده است . يا در روايت پنجم ، جملهء « و اللَّه خالق كلّ شىء » ، تحليل شده است ، امّا نامى از آيه و يا ذكر كامل آن ، نيامده است . به هر حال ، نخستين باب اين كتاب - كه به قرآن نظر دارد و به صراحت از سوره و آيه‌اى خاص ياد مىكند - ، « كتاب النسبة » است . منظور از نسبت ، تعريف و توصيف كردن و نسبت دادن به حضرت حقّ است . باب النسبة در اين باب ، كلينى ، روايتى تفسيرى نياورده است ، تنها در باب فضيلت سورهء